Hoe groot is het risico op een e-step accubrand?
Je hebt vast weleens een nieuwsbericht gezien over een elektrische fiets of scooter die in brand vloog. Dat roept vragen op. Hoe veilig is de accu van jouw e-step eigenlijk? Kan die zomaar ontbranden? En wat kun je doen om risico's te verkleinen?
Laten we eerlijk zijn: het komt voor dat lithium-ion accu's in brand vliegen. Uit cijfers van Stichting Salvage blijkt dat in 2024 ongeveer 2,2 procent van alle woningbranden werd veroorzaakt door accu's van elektrische fietsen, scooters en steps. Dat percentage is verdubbeld ten opzichte van 2022. Toch blijft het absolute risico klein als je je accu goed behandelt.
In dit artikel leggen we uit hoe een accubrand ontstaat, wat de waarschuwingssignalen zijn en hoe je veilig met je e-step accu omgaat. Want met de juiste kennis kun je veel problemen voorkomen.
Wat is thermal runaway en waarom is het gevaarlijk?
Om te begrijpen waarom een e-step accu in brand kan vliegen, moet je weten wat er binnenin gebeurt. Een lithium-ion accu bestaat uit meerdere cellen. In elke cel bewegen lithiumionen heen en weer tussen een positieve en negatieve pool. Dat proces levert energie op.
Gaat er iets mis in een cel? Dan kan de temperatuur snel oplopen. Dit proces heet thermal runaway, oftewel thermisch op hol slaan. De cel wordt steeds heter en die warmte slaat over naar de cellen ernaast. Zo ontstaat een kettingreactie die zichzelf in stand houdt.
Hoe snel ontwikkelt een thermal runaway zich?
Een thermal runaway kan binnen enkele seconden tot minuten volledig uit de hand lopen. Zodra één cel een kritieke temperatuur bereikt (meestal rond 60 tot 200 graden Celsius), versnelt het proces. De temperatuur kan oplopen tot wel 400 tot 800 graden Celsius.
Het Nederlandse Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) waarschuwt dat bij een thermal runaway brandbare en giftige gassen vrijkomen. Dit gasmengsel ontsteekt vaak direct. Soms ontstaat het vuur met vertraging, wat het extra gevaarlijk maakt. Je denkt dat de accu rustig is, maar plotseling slaan de vlammen eruit.
Giftige stoffen bij een accubrand
Een brandende lithium-ion accu is niet alleen heet. Er komen ook giftige stoffen vrij. Denk aan fluorwaterstof, koolmonoxide en lithiumdampen. Deze gassen zijn gevaarlijk om in te ademen. De brandweer adviseert om nooit zelf in de buurt van een brandende accu te blijven staan.
De rook van een accubrand is zo giftig dat zelfs ervaren brandweerlieden speciale bescherming dragen. Krijg je te maken met een brandende e-step accu? Verlaat direct de ruimte en bel 112. Probeer de brand niet zelf te blussen.
Waardoor kan een e-step accu in brand vliegen?
Een accu vliegt niet zomaar in brand. Er gaat altijd iets aan vooraf. Dit zijn de meest voorkomende oorzaken:
Beschadiging door vallen of stoten
Een van de grootste risico's is fysieke schade aan de accu. Is je e-step gevallen? Dan kan de accu binnenin beschadigd zijn, ook als je aan de buitenkant niets ziet. De cellen in de accu zijn gevoelig voor stoten. Een kleine beschadiging kan later tot kortsluiting leiden.
Dit probleem speelt vooral bij deelsteps die dagelijks honderden keren worden gebruikt, geparkeerd en soms omgegooid. Maar ook met je eigen e-step moet je voorzichtig zijn. Laat de accu controleren na een val, ook als alles nog normaal lijkt te werken.
Overladen of te lang aan de oplader
Een accu die te lang aan de oplader hangt, kan oververhit raken. De meeste moderne accu's hebben een battery management system (BMS) dat overladen voorkomt. Maar dit systeem is niet onfeilbaar, vooral niet bij goedkopere accu's of namaak-opladers.
De brandweer adviseert om je e-step overdag op te laden, wanneer je erbij bent. Haal de stekker eruit zodra de accu vol is. Laat je e-step niet de hele nacht aan de oplader hangen.
Gebruik van een verkeerde of namaak-oplader
Elke accu heeft een specifieke laadspanning nodig. Gebruik je een oplader die niet bij je e-step hoort? Dan kan de accu te snel of met te veel vermogen worden opgeladen. Dit verhoogt het risico op oververhitting.
Het Verbond van Verzekeraars waarschuwt specifiek voor goedkope imitatie-opladers uit het buitenland. Die voldoen vaak niet aan veiligheidsnormen. Gebruik altijd de originele oplader die bij je e-step is geleverd.
Extreme temperaturen
Lithium-ion accu's houden niet van extreme temperaturen. Bij temperaturen boven 60 graden Celsius kan spontane ontbranding optreden. Maar ook kou is een probleem. Laad een accu nooit op als deze onder het vriespunt is geweest. Dit kan metalen aanslag op de batterijanodes veroorzaken, waardoor de accu gevoeliger wordt voor storingen.
Laat je e-step niet urenlang in de volle zon staan. En bewaar de accu in de winter niet in een onverwarmde schuur of garage waar het kan vriezen.
Ouderdom en slijtage
Accu's slijten na verloop van tijd. Na honderden laadcycli neemt de capaciteit af. Een oude accu kan inwendig beschadigd zijn zonder dat je het merkt. Laat je accu daarom regelmatig controleren, zeker als deze ouder is dan twee tot drie jaar.
Herken de waarschuwingssignalen
Een accu die op het punt staat om problemen te geven, stuurt vaak signalen. Ken je deze tekenen? Dan kun je ingrijpen voordat het misgaat.
Dit zijn de alarmsignalen
- De accu wordt ongewoon warm tijdens het opladen of gebruik
- Zwelling of vervorming van de accu of behuizing
- Vreemde geur die lijkt op chemicaliën of brandlucht
- Lekkage van vloeistof uit de accu
- Verkleuring van de accu of oplader
- Sissende of knetterende geluiden
- Rook die uit de accu komt
Merk je een van deze signalen op? Stop direct met het gebruik van de e-step. Haal de accu los van de oplader als dat veilig kan. Breng de e-step naar buiten, weg van brandbare materialen. Bel bij twijfel de brandweer.
Hoeveel accubranden zijn er eigenlijk?
Je leest regelmatig over accubranden in het nieuws. Maar hoe vaak komt het echt voor? Laten we de cijfers op een rij zetten.
Cijfers uit Nederland
Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) onderzocht branden met alternatief aangedreven voertuigen. In 2024 waren er 356 incidenten waarbij de brandweer moest uitrukken. Daarvan waren 221 voertuigbranden. Bij ongeveer 23 procent van de branden met accu's was de accu daadwerkelijk de oorzaak.
Stichting Salvage, die namens verzekeraars woningbranden onderzoekt, ziet een stijgende trend. In 2024 werd 2,2 procent van de woningbranden veroorzaakt door accu's van elektrische vervoermiddelen. In 2022 was dat nog 1 procent. Accu's en batterijen samen vormen nu bijna 5 procent van alle vermoedelijke brandoorzaken.
Relatief klein risico
Ondanks de stijging blijft het absolute risico klein. Er zijn miljoenen elektrische fietsen, scooters en steps in Nederland. Het overgrote deel functioneert jarenlang zonder problemen. De brandweer benadrukt dat de meeste branden te voorkomen zijn door goed onderhoud en veilig laadgedrag.
"Accubranden zijn geen uitzondering meer," stelt de brandweer. "Maar met de juiste voorzorgsmaatregelen kun je het risico sterk verkleinen."
Zo laad je je e-step accu veilig op
De meeste accubranden ontstaan tijdens het opladen. Met een paar simpele gewoontes maak je het een stuk veiliger.
10 tips voor veilig opladen
- Laad overdag op als je thuis bent en zicht hebt op de e-step
- Haal de stekker eruit zodra de accu vol is
- Gebruik alleen de originele oplader die bij je e-step is geleverd
- Controleer de oplader regelmatig op beschadigingen aan kabel of stekker
- Laad niet op onder je dekbed, kussen of in een afgesloten kast
- Zorg voor ventilatie zodat warmte kan ontsnappen
- Laad niet in de vluchtweg zoals de hal of gang
- Plaats een rookmelder in de ruimte waar je oplaadt
- Laad niet bij extreme temperaturen (niet te warm, niet te koud)
- Laad de accu niet helemaal vol of leeg – tussen 20% en 80% is ideaal
Vooral dat laatste punt wordt vaak vergeten. Een accu die je constant tot 100% oplaadt, slijt sneller. Houd je de accu tussen 20% en 80%? Dan gaat hij langer mee en verminder je het risico op oververhitting.
Wat doe je bij een accubrand?
Stel, het gaat toch mis. Wat moet je doen als je e-step accu begint te roken of branden?
Stap-voor-stap bij een accubrand
- Verlaat direct de ruimte – de rook is extreem giftig
- Sluit deuren achter je – dit vertraagt de brand met zo'n 20 minuten
- Bel 112 en vertel dat het om een accubrand gaat
- Blijf uit de rook en wacht buiten op de brandweer
- Probeer niet zelf te blussen – een accubrand is bijna niet te doven
Waarom kun je een accubrand niet zelf blussen? Omdat de brand zichzelf in stand houdt. Zelfs als de vlammen lijken gedoofd, kan de accu opnieuw ontbranden. De brandweer dompelt een brandende accu vaak onder in een bak met water. Dit stopt de chemische reactie, maar is gevaarlijk om zelf te doen.
Kleine accu's versus grote accu's
Bij een kleine accu, zoals die van een smartphone, kun je soms zelf ingrijpen met water of schuim. Maar de accu van een e-step is een stuk groter. Die bevat meer cellen en meer energie. Laat het blussen over aan de brandweer.
De SELANA Alpha: veiligheid als uitgangspunt
Niet alle e-step accu's zijn gelijk. Goedkope accu's van onbekende fabrikanten vormen een groter risico dan accu's van gerenommeerde merken met goede veiligheidssystemen.
De SELANA Alpha is de enige e-step met een RDW-goedkeuring in Nederland. Dit betekent dat de e-step voldoet aan strenge veiligheidseisen. De accu is een LG lithium-ion batterij van 576 Wh, afkomstig van een fabrikant met een sterke reputatie op het gebied van accutechnologie.
Wat maakt een goede accu veiliger?
Een kwalitatieve accu heeft een battery management system (BMS) dat continu bewaakt:
- De temperatuur van elke cel
- De laadstatus om overladen te voorkomen
- De ontlaadstatus om diepe ontlading te voorkomen
- De balans tussen de verschillende cellen
Bij de SELANA Alpha zorgt dit systeem ervoor dat de accu binnen veilige grenzen blijft werken. Gecombineerd met de 2 jaar garantie geeft dit extra zekerheid.
Verzekering en aansprakelijkheid bij accubrand
Wat als je e-step in brand vliegt en schade veroorzaakt? Dit hangt af van je verzekeringssituatie en of je e-step legaal is.
Niet-goedgekeurde e-steps zijn niet verzekerd
Rijd je met een e-step zonder RDW-goedkeuring? Dan kun je geen WA-verzekering afsluiten. Schade die je veroorzaakt aan anderen of hun eigendommen komt volledig voor je eigen rekening. Je particuliere aansprakelijkheidsverzekering (AVP) dekt dit niet, omdat een e-step als motorvoertuig wordt gezien.
Vliegt je niet-goedgekeurde e-step thuis in brand en beschadigt dit je woning? Dan vergoedt je opstalverzekering waarschijnlijk wel de schade aan je huis. Maar de e-step zelf is niet gedekt. En als je buren schade lijden, ben je persoonlijk aansprakelijk.
Met een goedgekeurde e-step ben je beter beschermd
De SELANA Alpha is RDW-goedgekeurd en kan verzekerd worden. Met een kenteken en WA-verzekering ben je beschermd tegen claims van derden. Overweeg ook een allrisk verzekering die schade aan je eigen e-step dekt, inclusief brand.
Veelgestelde vragen over e-step accubrand
Hoe groot is de kans dat mijn e-step accu in brand vliegt?
De kans is klein als je je accu goed behandelt. Miljoenen elektrische voertuigen functioneren jarenlang zonder problemen. Het risico neemt toe bij beschadigde accu's, goedkope opladers of verkeerd laadgedrag. Volg de veiligheidstips en het risico blijft minimaal.
Kan een e-step accu ontploffen?
Ja, in extreme gevallen kan een accu ontploffen. Dit gebeurt wanneer de druk in de cellen te hoog oploopt door een thermal runaway. De kans hierop is klein bij accu's van goede kwaliteit met een werkend battery management system.
Mag ik mijn e-step 's nachts opladen?
De brandweer adviseert om alleen overdag op te laden wanneer je thuis bent. Moet je toch 's nachts laden? Zorg dan voor een werkende rookmelder in de buurt en laad niet in je slaapkamer of gang.
Hoe weet ik of mijn e-step accu nog veilig is?
Let op waarschuwingssignalen zoals zwelling, warmte, vreemde geuren of verminderde capaciteit. Laat de accu jaarlijks controleren bij een specialist, vooral als de accu ouder is dan twee jaar of na een val.
Wat doe ik met een oude of beschadigde accu?
Gooi een lithium-ion accu nooit bij het gewone afval. Breng de accu naar een inzamelpunt, zoals de milieustraat of een winkel die accu's verkoopt. Beschadigde accu's moeten voorzichtig worden behandeld. Vervoer ze in een niet-brandbare bak en lever ze zo snel mogelijk in.
Kan ik een accubrand zelf blussen?
Nee, probeer dit niet. Een lithium-ion brand is bijna niet te blussen met normale middelen. De brand houdt zichzelf in stand en de rook is giftig. Verlaat de ruimte, sluit deuren en bel 112.
Dekt mijn verzekering schade door een accubrand?
Je opstalverzekering dekt meestal schade aan je woning door brand. Schade aan de e-step zelf hangt af van je polis. Rijd je met een niet-goedgekeurde e-step? Dan is schade aan derden niet gedekt en ben je persoonlijk aansprakelijk.
Is de accu van de SELANA Alpha veilig?
De SELANA Alpha heeft een LG lithium-ion accu met een uitgebreid battery management system. De e-step is RDW-goedgekeurd, wat betekent dat deze voldoet aan strenge veiligheidseisen. Met 2 jaar garantie en de mogelijkheid tot verzekering ben je goed beschermd.
Gerelateerde artikelen over e-steps
Wil je meer weten over veilig e-step rijden en de regels? Lees dan ook deze artikelen:
- E-step opladen: tijd, kosten en tips voor een langere levensduur
- E-step onderhoud: houd je elektrische step in topconditie
- E-step verzekeren: kosten en hoe regel je het?
- SELANA Alpha meenemen in openbaar vervoer: dit zijn de regels
- E-step illegaal in Nederland: dit zijn de regels en risico's
- Wat maakt de SELANA Alpha anders dan andere e-steps?
